Thứ Tư, ngày 03 tháng 3 năm 2010

MÔ HÌNH NUÔI KẾT HỢP HEO - CÁ

I. Xây dựng Ao, chuồng cho hệ thống nuôi kết hợp

1. Chọn lựa vị trí

 


height=248

 

 Hình 1: Mô hình nuôi Heo – Cá kết hợp

 

              Để xây dựng mô hình nuôi gồm: ao và chuồng nuôi heo cần lưu ý một số điểm như sau:

 

-               Đất thịt không bị nhiễm phèn, có khả năng sử dụng được nguồn nước giếng.

 

-               Gần kênh rạch để tiện lợi cho việc cấp nước trong quá trình nuôi.

 

-               Ao và chuồng không nên xây dưng gần những cây lớn, tán cây sẽ che bóng mát, thiếu ánh sáng, nguồn thức ăn tự nhiên cho cá bị giảm, độ ẩm của môi trường nuôi cao ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của heo. Măt khác lá cây rụng xuống cũng có thể làm thối nước trong ao nuôi.

 

-               Gần nhà để tiện lợi cho việc chăm sóc và bảo vệ.

 

2. Xây dựng chuồng và ao cho hệ thống nuôi kết hợp

 

a. Chuồng

 

              Tùy theo điều kiện kinh tế gia đình, điều kiện về đất đai, chuồng heo có thể được xây dựng bằng gạch xây ở bờ ao hoặc ván gỗ làm sàn trên ao, nền sàn chuồng phải được gia cố chắc chắn, có thể chia làm nhiều ô nhỏ thành một dãy hoăc hai dãy chuồng theo qui cách 1,6m2 cho 1 heo để có thể nuôi được nhiều lứa heo.

 

              Tùy thuộc vào khả năng xử lý nguồn chất thải từ phần heo, kích thước chuồng và số lượng heo nuôi được xác định cho phù hợp với nhu cầu cung cấp thức ăn trực tiếp và gián tiếp cho cá nuôi. Chuồng phải có dụng cụ cho heo uống nước và máng ăn riêng lẻ. Phía sau mỗi chuồng nên xây một bể chứa phân và nước rửa chuồng heo. Bể chứa sẽ giúp người nuôi chủ động cung cấp thức ăn cho cá, kiểm soát được môi trường nuôi, nước ao không bị bẩn, ô nhiễm, đồng thời người nuôi cũng sử dụng được nguồn phân hữu cơ này để cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng, rau cải khác được trồng ở bờ khi nguồn phân bị thừa.

 

b. Ao


height=248

 

 

 

Hình 2: Ao nuôi trong mô hình Heo – Cá kết hợp

 

-               Ao có thể được đào lớn hay nhỏ tùy điều kiện của mỗi gia đình, nhưng kích thước tối thiểu là 200m2 mới có thể cung cấp nhu cầu về đạm cho một gia đình. Ao có dạng hình chữ nhật với chiều dài gấp 2 - 3 lần chiều ngang để tiện cho việc đào đắp và đánh bắt cá, mức nước sâu từ 1,5 - 2m.

 

-               Mỗi ao cần có một cống cấp nước để kịp thời cung cấp nước cho ao. Trong trường hợp ao nuôi quá bẩn, đường kính cống 15 - 20 cm, có thể dùng cống xi măng, cống sành hoặc thân tre, dừa để làm cống. Trong quá trình nuôi, cống được bịt lại với bao nylon hay vật liệu khác, không cho nước ao thoát ra bên ngoài.

 

-               Bờ ao phải được gia cố chắc chắn, cỏ và các loại rau màu khác như: rau muống, khoai lang có thể được trồng xung quanh bờ nhằm tránh sụp lở và hạn chế ô nhiễm từ nguồn nước bên ngoài chảy vào ao.

 

II. BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ỨNG DỤNG CHO MÔ HÌNH CÁ - HEO

 

              Để ao nuôi trong mô hình nuôi kết hợp cá - heo đạt đơặc kết quả tốt, một số biện pháp kỹ thuật cần được lưu tâm thực hiện như là:

1. Cải tạo ao nuôi

 

              Ao nuôi trước khi thả cá cần phải được cải tạo cẩn thận tương tư như một ao nuôi cá thâm canh. Các bước thực hiện có thể được tóm tắt như sau:

 

-               Tát cạn ao

-               Bắt hết cá dử, cá tạp và các địch hại khác gây nguy hại cho cá nuôi

-               Vét bớt lớp bùn đáy ao còn khoảng 20 - 30cm

-               San bằng nền đáy ao

-               Tu bổ bờ, lấp hang hốc và dọn cỏ quanh bờ ao

-               Rải vôi bột với liều lượng 10 – 15 kg/100m2 ao nhằm vệ sinh, khử trùng ao nuôi, hạn chế dịch bệnh.

-               Không cần phải bón phân hửu cơ vì trong quá trình nuôi, chất thải từ hệ thống chuồng có thể đủ cung cấp dinh dưỡng cho một ao nuôi trong hệ thống sản xuất kết hợp.

 

2. Biện pháp kỹ thuật nuôi

 

a. Số lượng cá thả nuôi

 

              Số lượng cá thả nuôi trong mô hình tùy thuộc nhiều vào số lượng heo nuôi, diện tích mặt nước hiện có. Thực tế nghiên cứu cho thấy với số heo nuôi 2 con/chuồng sẽ cung cấp lượng phân đủ làm thức ăn cho 1 ao nuôi cá có diện tích 200m2 và mật độ thả 2 con/m2. Trong trường hợp, nông hộ có số heo nuôi nhiều, mật độ lên đến 150 heo/ha, có thể thả nuôi cá với mật độ 5 – 7 con/m2.

 

b. Hỗn hợp cá nuôi trong mô hình.

 

              Bên cạnh một số loại cá như cá hường, cá tra... được chọn làm đối tượng nuôi đăn hoặc nuôi hỗn hợp, các loài cá sau đây cũng được nhiều người ứng dụng nuôi đạt kết quả tốt như sau

- Cá rô phi                            60%                       
- Mè trắng hoặc cá hường              10%
- Cá chép                            10%                        
- Cá tra                                        10%
- Cá rô phi                            5%                           
- Cá Trôi Ấn                                    5%

 

Hoặc               
- Cá rô phi                            60%                          
  - Cá sặc rằn                            20%
- Cá hường                            10%                          
  - Cá chép                            10%
- Cá Rô phi                             50 %
- Cá Sặc rằn                           30 %
- Cá Hường                             20 %

 

c. Thức ăn bổ sung cho mô hình nuôi

 

              Mô hình nuôi kết hặp cá - heo trên nguyên tắc không cần phải sử dụng thức ăn tự bào chế để cung cấp cho cá nuôi. Chất thải từ hệ thống chuồng heo làm nguyên dinh dưỡng chính cho cá nuôi trong mô hình. Trường hợp số lượng cá thả nhiều hơn 2 con/m2, các phụ phế phẩm nông nghiệp như: cám, tấm, bả đậu, khoai mì, cua, ốc sẽ là nguồn cung cấp bổ sung cho ao nuôi. Khẩu phần ăn có thể 3 - 5 % so với trọng lượng cá nuôi và được chia ra làm 2 lần trong ngày.

 

3. Chăm sóc và quản lý ao nuôi

 

              Hàng ngày cần có thời gian quan sát hoạt động của cá nuôi cũng như tất cả các công trình liên hệ đến mô hình nuôi.

 

              Thông thường màu sắc của nước phản ánh sự nghèo giàu nguồn thức ăn tự nhiên trong ao, có thể dựa vào một số đặc điểm căn bản sau để kiểm tra và xử lý kịp thời.

 

Màu nước ao

ý nghĩa

Màu xanh lá chuối non

Ao tốt, nhiều thức ăn tự nhiên

Không có màu xanh (đục hoặc quá trong)

Ao thiếu thức ăn tự nhiên

Màu xanh đậm và đen

Nước quá bẩn, ngưng bón phân, cần cấp thêm nước mới vào

 

4. Thu hoạch

-               Cá nuôi trong mô hình sau khi được 6 - 7 tháng có thể tiến hành thu hoạch toàn bộ. Khi thu hoạch dùng lưới kéo bắt dần, sau cùng là tát cạn để bắt số cá còn lại, đồng thời tiếp tục cải tạo để chuẩn bị cho vụ nuôi tiếp theo.

 

-         Biện pháp thu tỉa, thả bù cũng là giải phải hữu ích góp phần cải thiện thu nhập và nhu cầu dinh dưỡng cho người nuôi, hoạt động này có thể được thực hiện sau 4 tháng thả nuôi. Điều cần lưu ý là sau khi thu tỉa, số lượng cá thả bù phải tương ứng với số lượng cá đã thu.


height=197

 

 Hình 3: Thu họach cá Sặc rằn và cá Hường

159

 

(Nguồn: Sinh học và kỹ thuật nuôi một số loài cá nước ngọt, NXB Khoa học Kỹ thuật, 2000, tr.150-154)



Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét